"Zayıflatan baharatlar" başlığı çekici; ancak gerçek şu: Hiçbir baharat tek başına kilo verdirmez. Baharatların kilo vermeye asıl katkısı daha dolaylıdır ve aslında oldukça değerlidir: Yemeklere yağ, şeker ve tuz eklemeden lezzet katarlar. Bu sayede daha hafif tarifler daha keyifli hale gelir ve sürdürülebilir bir beslenme düzeni kurmak kolaylaşır. Aşağıda en çok konuşulan baharatlarla ilgili araştırmaların ne söylediğini özetledik.
Tarçın
Tarçının kan şekeri üzerine etkisi çok araştırılmıştır; ancak sonuçlar tutarlı değildir. Cochrane derlemesi, tarçının diyabette kan şekeri kontrolü için kullanılmasını destekleyecek yeterli kanıt bulunmadığı sonucuna varmıştır. Tarçın, yoğurt, yulaf veya meyveye şeker eklemeden tatlı bir aroma kattığı için pratik bir yardımcıdır; ancak tedavi edici bir etki beklenmemelidir. Yüksek miktarda Cassia tarçını kumarin içerdiğinden takviye olarak yüksek dozda kullanılması önerilmez.
Acı Biber ve Pul Biber
Acı bibere acılık veren kapsaisin, enerji harcamasını ve tokluğu hafifçe etkileyebilir. Araştırmaların toplu değerlendirmesi bu etkinin küçük olduğunu ve tek başına anlamlı bir kilo kaybı sağlamadığını göstermektedir. Reflü veya gastrit şikâyeti olanlarda acı biber belirtileri artırabilir.
Karabiber
Karabiberin içerdiği piperin üzerine laboratuvar ve hayvan çalışmaları bulunsa da, insanlarda karabiberin kilo kaybını anlamlı biçimde artırdığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Karabiber, tuz miktarını azaltırken yemeğe lezzet katmanın iyi bir yoludur.
Zencefil
Zencefil, özellikle bulantının hafifletilmesinde araştırılmış bir baharattır. Kilo kaybı üzerine yapılan çalışmalar küçük ve sınırlıdır; tek başına zayıflatıcı bir etki beklenmemelidir. Çay, çorba ve sebze yemeklerinde lezzet için rahatlıkla kullanılabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar takviye formlarını kullanmadan önce hekimine danışmalıdır.
Kimyon ve Diğerleri
Kimyon, kekik, nane, sumak ve pul biber gibi Türk mutfağının temel baharatları, baklagil ve sebze yemeklerini lezzetlendirerek bu yemekleri daha sık tüketmeyi kolaylaştırır. Kimyonun kilo kaybı üzerine bazı küçük çalışmalar bulunsa da sonuçlar kesin değildir.
Baharatlardan Gerçekten Nasıl Faydalanılır?
- Tuzu azaltırken lezzeti baharat, limon ve taze otlarla telafi edin.
- Tatlı isteğinde yoğurt veya yulafa şeker yerine tarçın ekleyin.
- Sebze ve baklagil yemeklerini kimyon, kekik, pul biberle daha keyifli hale getirin.
- "Zayıflatan baharat karışımı" ya da kapsül gibi ürünlere para harcamayın; etkileri kanıtlanmamıştır.
Kilo vermeyi gerçekten kolaylaştıran besinler için yağ yakan besinler var mı yazımıza, baharatların genel faydaları için baharatların faydaları ve zararları yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Leach MJ, Kumar S. Cinnamon for diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev. 2012;(9):CD007170.
- Ludy MJ, Moore GE, Mattes RD. The effects of capsaicin and capsiate on energy balance: critical review and meta-analyses of studies in humans. Chem Senses. 2012;37(2):103–121.
Sık Sorulan Sorular
Zayıflatan baharatlar var mı?
Hiçbir baharat tek başına kilo verdirmez. Baharatlar, yemeklere yağ, şeker ve tuz eklemeden lezzet kattığı için daha hafif tarifleri keyifli hale getirir ve böylece dolaylı olarak kilo vermeyi kolaylaştırabilir.
Tarçın kan şekerini düşürür mü?
Tarçının kan şekeri üzerine etkisini inceleyen çalışmaların sonuçları tutarlı değildir; Cochrane derlemesi diyabet tedavisinde kullanımını destekleyecek yeterli kanıt bulunmadığını belirtmiştir. Şeker yerine aroma vermek için kullanılabilir, ancak tedavinin yerine geçmez.
Karabiber metabolizmayı hızlandırır mı?
İnsanlarda karabiberin metabolizmayı anlamlı biçimde hızlandırdığını ve kilo kaybını artırdığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Karabiber, tuzu azaltırken yemeklere lezzet katmak için kullanışlıdır.
Acı biber kilo verdirir mi?
Acı biberdeki kapsaisin enerji harcamasını ve tokluğu hafifçe etkileyebilir; ancak bu etki küçüktür ve tek başına anlamlı bir kilo kaybı sağlamaz. Reflü veya gastrit şikâyeti olanlarda belirtileri artırabilir.
Zencefil çayı zayıflatır mı?
Zencefil çayının tek başına zayıflattığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Şekersiz tüketildiğinde hafif ve keyifli bir içecektir; asıl fark, şekerli içecekler yerine tercih edildiğinde ortaya çıkar.